Toelichting voor het schrijven van zakelijke teksten (voor leerlingen van het MLA)

1 Kies een invalshoek, ken je lezers en houd je aan de opdracht
- De invalshoek is de centrale vraag waarop de tekst een antwoord is.
- Wat weten, willen en verwachten de lezers en wat wil je bereiken?
- Wat zijn de kenmerken van de gekozen tekstsoort en hoe is de opdracht omschreven?

2 Maak op papier of in je hoofd een schrijfplan
 

3 Zorg ervoor dat het juist is wat je opschrijft
Als je (te) weinig kennis hebt over het onderwerp, gebruik dan de gegeven bronnen en lees deze goed. Zorg ervoor dat je lezer de informatie uit je tekst kan controleren. Vermeld je bronnen nauwkeurig en volledig. Niet: www.zorgkrant.nl, wel www.zorgkrant, maart 2005 of N. Hoebe, ingezonden brief, Trouw 12 maart 2005.
 

4 Zorg voor een goede lay-out en houd je aan de gekozen lay-out
Het is belangrijk dat de lezer kan zien wat inleiding, middenstuk en slot is. Daarnaast moet het ook duidelijk dat er een nieuwe alinea begint. Zie Nieuw Nederlands (Stereditie), 5-6 vwo, pagina 141.
 

5 Zorg voor een duidelijke titel die de aandacht van de lezers trekt en hoort bij het onderwerp
Je kunt kiezen voor alleen een titel of de combinatie titel en ondertitel. Een aantal van de door jullie gekozen titels waren te vaag en konden op allerlei inhouden slaan. Niet: Jij kan levens redden, wel Het grote donordilemma.
Veel leerlingen vergaten een titel boven de tekst te zetten. Dat is jammer. Je kunt altijd beginnen met je onderwerp of de kwestie als titel. Als de tekst af is, kun je dan een aantrekkelijker titel bedenken. Zie Nieuw Nederlands (Stereditie), 5-6 vwo, pagina 132 en 161.
 

6 Schrijf aantrekkelijk
Publiekgericht schrijven betekent dat je lezers het leuk vinden om je teksten, de tekst goed kunnen begrijpen en niet afgeleid worden door taal- en spelfouten.
- Schrijf bondig. Schrijven is schrappen.
- Schrijf duidelijk. Dus geen: moeilijke woorden, vage woorden en ingewikkelde zinnen.
- Geef voorbeelden.

Adviezen voor het schrijven van een betoog
In onze lessenserie stonden vier punten centraal:

1. In de inleiding introduceer je het onderwerp, de kwestie (= de centrale vraag waarop de tekst een antwoord geeft) en je standpunt.
2. In het middenstuk staat de argumentatie.
3. In het slot herhaal je je standpunt in andere woorden en neem je afscheid van je lezers met een slotzin (uitsmijter) waarin je hen nogmaals wakker schudt. Dit kan heel goed de conclusie zijn.
4. In de inleiding staat geen argumentatie en in het slot staat geen nieuwe argumentatie.
    

Goede voorbeelden van het toepassen van bovenstaande vier punten

Ten slotte
Realiseer je dat je - als je schrijft over een beladen onderwerp, zoals orgaandonatie – begrip toont voor mensen die het niet met jouw opvatting eens zijn. Geef je argumentatie zakelijk en toon respect voor een andere mening.

Wellicht ten overvloede, nog een aantal praktische adviezen